توصیه های امام رضا علیه السلام در مصرف سیاه دانه

خداوند عزوجل برای درمان بیماری ها گیاهان زیادی را آفریده است که یکی از معجزه بخش ترین آنها سیاه دانه است، گیاهی که حتی امام رضا علیه السلام در طب الرضا بهآن اشاره مستقیم دارد و از فواید آن بر می شمرد و آن را دوای هر درد نامیده است . در طب اسلامی برای سیاه دانه ویژگی های مختلفی نام برده شده. امام رضا علیه السلام درباره خواص اعجاب انگیز سیاه دانه می فرماید:  وَلیشُمَّ النَّرجِسَ ؛ فَإِنَّهُ یأمَنُ الزُّکامَ ، وکذلِک الحَبَّهُ السَّوداءُ،؛ گل نرگس ببویید؛ زیرا از زکام، ایمنى مى‏بخشد و همچنین است سیاه  دانه. در سیاهدانه برکت است. در چهل چیز خداوند برکت قرار داده ازحبوبات و جمادات هم سیاهدانه را بر گزیده است. سیاه دانه را باعث نابودی امراض مزمن دانسته اند. در طب اسلامی برای سیاه دانه ویژگی های مختلفی را برشمرده اند. سیاهدانه می تواند در رژیم لاغری ، ناراحتی های پوستی و تنفسی، پاکسازی کبد و صفرا و نیز رهایی از حساسیت و آلرژی های فصلی و بسیاری از موارد دیگر مفید باشد. در حدیثی از پیامبر صلی الله آمده است: شب معراج به عده ای از فرشتگان برخورد کردم که می گفتند: ای محمد(صلی الله علیه وآله) حجامت را به امّت توصیه بفرما و بهترین درمان برای شما حجامت و خوردن سیاه دانه است. دانش امروزی هم سیاه دانه را لاغر کننده، رقیق و خارج کننده اخلاط سینه، تصفیه کننده خون، دافع اخلاط زیان آور، زیاد کننده ادرار و شیر، خشک کننده ترشحات زخم ها ، خنثی کننده خون کثیف شده به علت سردی و بخور و اسپری آن را دورکننده حشرات، ضداسپاسم و قولنج، مسکن سرفه، ضد تنگی نفس افراد آسمی باعسل و نافع برای استفراغ خونی و خونریزی سینه، ضد یرقان و عطش و نارسایی کبد و طحال می داند.
امام رضا علیه السلام در بیانی دیگر از معجون سیاه دانه و عسل به نیکی یاد کرده و از خاصیت شفادهندگی آن فرموده اند: أن حبه السوداء شفاء من کل داء إلا السام و علیکم بالعسل و حبه السوداء ؛ درسیاه دانه شفای هر دردی است مگر مرگ  و بر شما باد به خوردن عسل و سیاه دانه.
یک نکته
در متون طب سنتی برای سیاه دانه خواص مقوی و منحصر به فردی ذکر شده است. بسیاری از حکما و اطبای طب سنتی ایران، هند و چین از سیاه دانه، روغن و عصاره آن به صورت موضعی و خوراکی برای درمان بسیاری از بیماری ها و اختلال های جسمی استفاده می کنند. به اعتقاد این گروه از درمانگران مصرف سیاه دانه می تواند در درمان بسیاری از بیماری ها از قبیل بیماری های دستگاه کلیه، دستگاه گوارش (مثل نفخ، تورم معده، زخم معده) و پیشگیری از ابتلا به انواع بیماری های مزمن و سرطان موثر باشد. مصرف موضعی و خوراکی سیاه دانه علاوه بر جنبه درمانی در حوزه بهداشت و زیبایی نیز کارکردهای متنوعی دارد که مهم ترین آن درمان جوش های چرکی و ناشی از چربی پوست است.