طب الرضا (ع)

یکی از پیشگامان تدوین و تدریس علوم طب ائمه طاهرین بوده اند و کتاب طب الرضا جزو اولین کتب نوشته شده در زمینه طب سنتی و اسلامیست که از کلام گهر بار امام رضا علیه السلام نگارش آن انجام پذیرفته است. امام رضا علیه السلام وقتی در مسیر طوس بودند، در نیشابور در مجلس مأمون با جماعتی از فلاسفه و پزشکان همچون  یوحنا بن ماسویه و جبرئیل بن یخشوع و ابن بهله هندی و دیگر کسان گرد آمدند و سخن از طب به میان آمد. وقتی مأمون در این باره از امام پرسش کرد، حضرت فرمود: برای من به مرور زمان تجربیاتی حاصل گشته که آن را برای امیر می نویسم. حضرت، کتابی را درباره امور پزشکی نوشت و برای او فرستاد و مأمون دستور داد تا آن را با طلا بنویسند، از این روی، به رساله ذهبیه موسوم گردید.(الرسالة الذهبیه، المعروف بطب الامام الرضا علیه السلام، تحقیق محمد مهدی نجف، مطبعة الخیام.) علمای شیعه، افزون بر طب الصادق (علیه السلام) و طب الرضا (علیه السلام)، از آثار زکریای رازی و حکمای دیگر نیز استفاده می کردند. هدایة المتعلمین فی الطب، نوشته ربیع بن احمد الأخوینی النجاری (م:313ق.) آثار ابوریحان بیرونی (م:440ق.) به ویژه الصیدنه، آثار ابن سینا، به ویژه قانون، شرح نفیسی، شرح اسباب و قانونچه محمد بن عمر چغمینی (م:745) به مدت بیش از 8 قرن، از متون درسی حوزه ها بوده اند.



توصیه های امام رضا علیه السلام در مصرف انگور و کشمش


امام رضا علیه السلام درباره مصرف انگور از پدرانش از رسول خدا صلی الله علیه و اله نقل فرمودند: انگور را دانه دانه بخورید که گوارا و هضم کننده می شود (عیون اخبار الرضا . ج 2 . ص 35). انگور ، میوه ای که در سراسر ایران از باغ ها و جنگلهای سرسبز شمال گرفته تا سیستان و بلوچستان و حتی سراسر جهان قابل کشت و پرورش بوده و تنوع بسیار زیادی از لحاظ نوع دارد که افراد بسیاری را مجذوب طعم شیرین و لذیذ خود کرده است . . . . ادامه مطلب »»


توصیه امام رضا علیه السلام به مصرف بادام


امام رضا (علیه‌‌ السلام)درباره خواص بادام می فرمایند : بادام موجب تقویت حافظه و دردهای سینه و شکم می باشد ، سرفه ی خشک را مداوا می کند .درخت بادام درختی است زیبا که از زمانهای قدیم در نواحی مرکزی و غربی آسیا مخصوصا افغانستان و ایران ، سوریه و فلسطین پرورش می یافته است.ارتفاع آن به 8 متر می رسد بادام دارای دو واریته اصلی می باشد که بادام شیرین و بادام تلخ می باشد. . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام در مصرف خیار


امام رضا علیه السلام برای معالجه جوانی که به مرض یرقان مبتلا شده بود خیار را توصیه فرمودند. حماد بن مهران بلخی می‌گوید: در خراسان روزی جوانی از شیعیان از زردی، خدمت آن حضرت شکایت کرد. حضرت فرمودند: خیار را پوست بکن و بعد پوستش را با آب بپز و بعد از پختن به مدت سه روز مقداری از آن را در حال ناشتا بخور. (طبّ الإمام الرضا علیه‏السلام ، صفحه 37 وص 38)مطابق روایات خیار از آن دسته میوه های بهشتی است که پیامبر گرامی اسلام(ص) . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام به مصرف گردو


گردو یکی از مغزهای روغنی بسیار مغزیست که در علوم جدیده و طب سنتی نیز فواید فراوانی برای آن بر شمرده شده است. عن الرضا عن آبائه عن على بن الحسین ع قال :شیئان ما دخلا جوفا قط الا افسداه الجبن و القدید. امام رضا(ع ) مى فرماید: دو چیزند که هرگاه داخل معده شوند سبب فساد آن مى گردند: پنیر و گوشت مانده .(بحارالانوار ج 66 ص 104). . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام به مصرف ماش


از نظر امام رضا علیه السلام استفاده از برخی خوراکی ها باعث ایجاد لکهای پوستی می شود. از جمله اینکه امام رضا (ع) می فرماید: خوردن همیشگى تخم مرغ ، سبب پیدایش کَک مَک در صورت مى شود. امام رضا (ع) ماش را درمان لکهای پوستی می داند. یکى از اصحاب حضرت رضا (ع) در باره لکه‏ هاى بدن پرسید؟ فرمود: ماش را بپز و بخور و خوراک خود قرار ده، چنین کرد و شفا یافت.( بحار الأنوار، ج 62، ص 321 / طبّ الإمام الرضا علیه السلام، ص 63). . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام در مصرف آلو بخارا


امام رضا علیه السلام در یک توصیه کلی می فرماید: هر خوراکی سرد در تابستان و گرم در زمستان مناسب است و غذاهای معتدل در فصل بهار و پائیز و میزان مصرف خوراکی ها( یا مقدار حرارت و برودت آنها) نیروی طبیعی بدن و میل آن است.»( بحارالانوار، ج59 ، ص 324) شیخ طبرسی روایتی را از زیاد قندی چنین نقل می کند: دخلت على الرضا علیه السلام، وبین یدیه تور فیه إجاص أسود إبانه، فقال: إنه هاجت  . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام و پیامبر خاتم به مصرف سبزی خرفه


روایتی از پیامبر (ص) آمده است: عَلَیکُم بِالفَرفَخِ ؛ فَهِیَ المِکیَسَةُ ، فَإِنَّهُ إن کانَ شَیءٌ یَزیدُ فِی العَقلِ فَهِیَ . بر شما باد خُرفه ؛ چرا که زیرکى مى دهد و اگر تنها یک چیز باشد که عقل را افزون مى کند ، همان است .( المحاسن ، ج 2 ، ص 323 ، ح 2094 عن حمّاد بن زکریّا ، مکارم الأخلاق ، ج 1 ، ص 390 ، ح 1314) خرفه با اسم علمی Portulaca Oleracea از تیره پرتولاکاسه  است که برگ‌های گوشتی و بذرهای سیاه ریز دارد. . . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام در مورد خوردن آب سالم


امام رضا (ع) به نقل از پدران بزرگوار خویش به نقل از پیامبر اکرم (ص) می فرماید: سید طعام الدنیا و الآخرة اللحم و سید شراب الدنیا و الآخرة الماء؛ بهترین غذا در دنیا و آخرت گوشت و بهترین نوشیدنی در دنیا و آخرت آب است.( عیون اخبارالرضا(ع) ج2، ص 35)ایشان در کلامی دیگر فرمودند: خداوند تبارک و تعالی عرش، آب و ملایکه را قبل از خلقت آسمانها و زمین آفرید، و ملائکه با توجه نمودن به خود و عرش و آب، بر وجود خداوند استدلال می کردند. . . . ادامه مطلب »»


توصیه های طب اسلامی در مصرف قارچ


قارچ محصولي است كه در روايات پزشكي از آن به نيكي ياد شده و براي آن خواص مختلفي ذكر گريده است. علامه مجلسي در بحار الانوار مي نويسد: از مسيح عليه السلام  درباره قارچ نقل شده است اگر خورده شود، انسداد پديد مى آورد؛ اما اگر با آن سرمه كشيده شود، ديده را جلا مى دهد. آب قارچ ، يكى از بهترين درمان هاى چشم است ، البته در صورتى كه به سنگ سرمه ماليده و آن گاه با آن ، سرمه كشيده شود. اين كار، مژه ها را تقويت مى كند و حس بينايى را توان و دقت مى افزايد و آب ريزش را از چشم دور مى كند (بحارالانوار، ج 66 ، ص232) . . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام و سایر ائمه برای درمان درد مفاصل


اولین توصیه، از روغن زیتون برای ماساژ موضع مفاصل و محل درد استفاده کنید؛ از قدرت تسکین دهندگی روغن زیتون طبیعی و خالص غافل نشوید. سیر یکی از موادی است که خاصیت فراوانی برای آن نقل شده است. یکی دیگر از مواد غذایی مفید برای رفع التهابات مفاصل کرفس است. اَلْحِمَّصُ جَیِّدٌ لِوَجَعِ الظَّهْرِ؛ نخود براى کمر درد مفید است.در این مطلب به بررسی راه حل های درمان درد مفصل و رماتیسم با استفاده از درمان های گیاهی می پردازیم. . . . ادامه مطلب»»


خواص و تأثیرات میوه «به» در کلام امام رضا  و معصومین علیهم السلام


بارهااین جمله را شنیده ایم که میوه به برای مادران باردار بسیار مفید است. خصوصا در ماه سوم بارداری توصیه فراوان بر مصرف میوه به و سیب شده است. امام رضا علیه السلام ، برای ایجاد آرامش و تقویت قلب روایتی به نقل از امیرالمومنین علی علیه السلام می‌فرمایند: طلحه بن عبیدالله بر رسول خدا (ص) وارد شد و در دست رسول خدا (ص) یک «به» بود و آنرا به طلحه داد و فرمود:‌ ای ابو محمد این را بگیر که قلب را راحت و تقویت می‌کند.» . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا علیه السلام به مصرف خرما


خرما میوه ای است انرژی زا و سرشار از مواد معدنی حیاتی؛ در طب سنتی و اسلامی توصیه های فراوانی به خوردن خرما شده. میوه ای خون ساز و تقویت کننده مغز و اعصاب و اندام های مختلف بدن انسان که به توصیه پیامبر اکرم خوردن هفت دانه از آن بعد از غذا بسیار مفید است و کالری لازم را در سوخت و ساز بدن و تلاش و فعالیت تأمین می کند. امام رضا (ع) می فرمایند: بر شما باد خرمای برنی (برهی)؛ چرا که خستگی را از میان می برد،  . . . ادامه مطلب»»


توصیه امام رضا و ائمه معصومین علیهم السلام به مصرف سویق


ابراهیم بن بسطام به نقل از مردی مروی گفت: امام رضا علیه السلام فردی را نزد من فرستاد و سویق خواست. مقداری سویق مرطوب برای ایشان فرستادیم. حضرت آن را نزد من برگرداند و فرمود: هرگاه ناشتا، سویق خشک خورده شود حرارت بدن و تلخه زرداب را کم می‌کند و هرگاه مرطوب باشد چنین تاثیری نخواهد داشت. آرد پخته شده سویق نامیده می‌شود و در روایات غذای پیامبران شمرده شده است. . . . ادامه مطلب»»


طب الرضا (ع)، آداب تغذیه و خوراک


مهمترین توصیه تغذیه ای امام رضا علیه السلام : غذای خود را با سبک ترین غذایی که بدنت به اندازه عادتت و بر حسب اقامتگاه و فعالیت ها و زمانه ات تغذیه می کند، آغاز کن. ادب تغذیه یکی از موضوعاتیست که در دین مبین اسلام در مورد آن بسیار پرداخته شده است و در کلام معصومین روایات واحادیث فراوانی در باب خوردن و آشامیدن و آداب آن ذکر شده است. از جمله مسائلی که در این روایات به آن پرداخته شده این است که. . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام در مصرف سیاه دانه


خداوند عزوجل برای درمان بیماری ها گیاهان زیادی را آفریده است که یکی از معجزه بخش ترین آنها سیاه دانه است، گیاهی که حتی امام رضا علیه السلام در طب الرضا بهآن اشاره مستقیم دارد و از فواید آن بر می شمرد و آن را دوای هر درد نامیده است . در طب اسلامی برای سیاه دانه ویژگی های مختلفی نام برده شده. امام رضا علیه السلام درباره خواص اعجاب انگیز سیاه دانه می فرماید:  وَلیشُمَّ النَّرجِسَ ؛ فَإِنَّهُ یأمَنُ الزُّکامَ ، وکذلِک الحَبَّهُ السَّوداءُ،؛ گل نرگس ببویید؛ . . . . ادامه مطلب »»


توصیه های امام رضا علیه السلام برای تقویت و سلامت قلب


امام رضا علیه السلام درباره نقش تغذیه و رعایت اصول تغذیه در تقویت رگهای بدن می فرمایند: در بدن ، رگى است که آن را «عَشا (شام)» گویند. اگر شخصْ شام خوردن را واگذارد ، آن رگ تا صبح او را نفرین مى‏کند و مى‏گوید: «خدا ، تو را گرسنه بدارد ، چنان که مرا گرسنه بداشتى ، و تشنه بدارد ، چنان که تشنه‏ام نگاه داشتى». پس مبادا کسى از شماشام را واگذارد ، هر چند به یک لقمه نان یا جرعه‏اى آب باشد. . . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام در مورد استفاده از چوب مسواک


یکی از مهمترین توصیه های پیامبر خاتم و ائمه طاهرین توجه و اهمیت مسواک دهان است. امام رضا علیه‌‌ السلام در طب الرضا در اهمیت مسواک زدن فرمودند: «دو رکعت نماز که بعد از شستن و مسواک نمودن دندان خوانده شود، از هفتاد رکعت نماز بدون مسواک بهتر است».مسواک از چوب درختچه ای به ارتفاع متوسط 3 متر که شاخه های زیادی دارد و این شاخه‌ها به سمت زمین خمیده هستند و دارای پوستی نسبتاً شفاف، به رنگ سبز کمرنگ تا تقریباً سفید می‌باشند به دست می آید. . . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام در مورد تقویت چشم و سلامت بینائی


امام رضا در بیانی حکیمانه می فرمایند : کوتاه کردن ناخنها را در تقویت چشم موثر دانسته اند. چشم انسان از ظریف‏ترین و حساس‏ ترین اعضای بدن اوست. در طب اسلامی و سنتی نسخه های طبیعی شوینده برای چشم وجود دارد که هم چشم را می‏ شوید و هم تقویت می‏ کند و هم بر عمر سلول‏های بینایی می‏ افزاید. ضعیف شدن چشم به دلیل کهولت سن امری طبیعی محسوب می شود. پس باید از ضعیف تر شدن بینایی خود به دلیل عوامل غیر طبیعی جلوگیری کنیم .. . . ادامه مطلب»»


توصیه های امام رضا علیه السلام در مصرف تخم مرغ


تخم مرغ یکی از منابع غنی پروتئین و مواد معدنیست که مصرف 4 عدد از آن در برنامه هفتگی غذائی توسط متخصصین توصیه شده است لیکن در مصرف آن باید به نکاتی توجه نمود. امام رضا علیه السلام درباره تخم مرغ می فرماید: خوردن همیشگی تخم مرغ، سبب پیدایش کنجدک (یا کک مک) در صورت می شود.  در روایتی دیگر از ایشان نقل شده : زیاد تخم مرغ خوردن و معتاد شدن به آن، بیماری سپرز می آورد  . . . ادامه مطلب»»